KOJA STRANKA JE PLAĆALA NAJVIŠE: Skoro pola miliona maraka za predizborne klikove i lajkove

Tokom predizborne kampanje poruke tri političke partije- Saveza nezavisnih socijaldemokrata (SNSD), Stranke demokratske akcije (SDA) i Hrvatske demokratske zajednice (HDZ) su pregledane više od 26 miliona puta.

 

 

Politička partija Savez nezavisnih socijaldemokrata (SNSD) je samo za promociju jednog videa na društvenoj mreži Facebook platila oko 6.000 američkih dolara. To pokazuju podaci kompanije Meta koja, između ostalog, upravlja društvenima mrežama Facebook i Instagram.

 

 

Radi se o predizbornom videu, koji je plasiran tokom septembra, uoči Opštih izbora u Bosni i Hercegovini, 2. oktobra ove godine, piše Radio Slobodna Evropa.

 

 

U videu, glumci, koji su bili odjeveni kao sportistkinja, učiteljica, građevinski radnik i penzioner, sjede za konferencijskim stolom, na čijem čelu je Milorad Dodik, predsjednik SNSD-a. U monologu, Dodik uvjerava glasače kako je upravo on najbolji kandidat za predsjednika entiteta RS.

 

 

Tokom mjesec dana ovogodišnje predizborne kampanje, SNSD je za političku Facebook-promociju platio više od 64.000 maraka (32.650 eura). Kada se tome dodaju pojedinačna oglašavanja na stranicama kandidata i opštinskih odbora ove stranke, potrošili su oko 40.000 eura.

 

 

Tako je ova stranka na prvom mjestu, sa oko 18 posto ukupnih ulaganja svih domaćih stranaka u politički marketing na društvenoj mreži Facebook tokom predizborne kampanje.

 

 

Za taj novac je Facebook omogućio da političke poruke SNSD-a na ovoj društvenoj mreži budu pregledane oko 18,8 miliona puta.

 

 

Šta je s ostalim strankama?

 

Tokom predizborne kampanje poruke tri političke partije- Saveza nezavisnih socijaldemokrata (SNSD), Stranke demokratske akcije (SDA) i Hrvatske demokratske zajednice (HDZ) su pregledane više od 26 miliona puta.

 

 

 

 

“Prema našoj procjeni, tokom predizborne kampanje politički subjekti potrošili su oko 438.875 maraka (224,200 eura). Međutim, nemamo uvid za još više od 180 pojedinačnih stranica koje su se oglašavale, jer Facebook ne bilježi plaćene iznose koji su manji od 100 maraka (51 euro)”, kaže Biljana Livančić – Milić, predstavnica Udruženja građana “Zašto ne”.

 

 

Na biračkom spisku za ovogodišnje izbore u Bosni i Hercegovini je bilo 3.368.666 građana sa pravom glasa. Glasala je samo polovina njih. Istovremeno je u septembru ove godine više od dva miliona ljudi u Bosni i Hercegovini koristilo Facebook. Ovo je najpopularnija društvena mreža sa više od 96 posto udjela na tržištu Bosne i Hercegovine.

 

 

“Sigurno je da promovisani sadržaji političkih partija stižu do glasača. Da li će se neko zadržati duže na nekom oglasu, pregledati video, pročitati poruku, to je teško procijeniti”, kaže Livančić – Milić.

 

 

Do lajkova i dijeljenja sadržaja se može doći i bez direktne promocije oglasa na platformi Facebook, kaže Livančić – Milić.

 

 

Ona navodi da zvanična stranica Bakira Izetbegovića, kandidata za člana Predsjedništva Bosne i Hercegovine nije potrošila ništa na oglašavanje na Facebooku, ali je sa prosjekom od tri objavljena sadržaja dnevno bilježila približno isti broj interakcija s korisnicima mreže Facebook kao i SNSD, koji je dnevno objavljivao oko 15 sadržaja.

 

 

“Do svih glasača se može doći. Međutim, sumnjam da se može doći do njihovog glasa putem Facebook kampanja, ako su ti glasači ranije bili privrženi nekoj drugoj stranci”, kaže Livančić – Milić.

 

 

Prema podacima kompanije Meta, Izetbegovićeva stranka SDA je na prediznorno Facebook oglašavanje potrošila 2.711 maraka (1.387 eura), i to isključivo posredstvom opštinskih odbora stranke ili stranica pojedinih kandidata.

 

 

Iako je Bakir Izetbegović izgubio u utrci za člana Predsjedništva Bosne i Hercegovine, njegova stranka je na oktobarskim izborima zadržala vodeću poziciju u Parlamentarnoj skupštini Bosne i Hercegovine i Parlamentu entiteta Federacija BiH, prema dosadašnjim objavljenim prebrojanim glasačkim listićima koje je objavila Centralna izborna komisija.

 

 

Osim plaćenih oglasa, interakciju sa korisnicima mreže Facebook pojačavaju i takozvani “botovi” i “trolovi”, odnosno osobe koji kreiraju i dijele političke poruke i sadržaje sa desetina lažnih profila koje svaka od tih osoba kreira.

 

 

S ovih profila dijele i hvale sadržaje svojih stranaka i kandidata, te kritiziraju i vrijeđaju političke protivnike, druge stranke i kandidate. Anonimnost im daje slobodu da šire, ne samo stranačku propaganda, već i dezinformacije, klevete i uvrede, bez straha od tužbe.

 

 

Radio Slobodna Evropa zabilježio je djelovanje više ovakvih profila, koji su najčešće komentarisali ili dijelili sadržaje Saveza nezavisnih socijaldemokrata i Stranke demokratske akcije tokom predizborne kampanje u septembru.

 

 

Domaće političke partije su tokom prve tri sedmice kampanje potrošile ukupno 9,6 miliona maraka (4,9 miliona eura), pokazuje analiza organizacije Transparency International Bosne i Hercegovine (TI BiH).

 

 

U iznos nije uračunat iznos novca kojeg su stranke potrošile u zadnjoj sedmici kampanje, navela je organizacija TI BiH, posvećena borbi protiv korupcije i izgradnji transparentnijeg i odgovornijeg društva.

 

 

“Ovaj iznos potrošen je na bilborde, reklame u medijima (televizija i štampani mediji), Facebook oglašavanje i predizborne skupove”, kažu iz TI BiH.

 

 

Najviše novca stranke su potrošile na oglašavanje na bilbordima, a posmatrači TI BiH su zabilježili oko 3.500 takvih reklama. Njihova tržišna vrijednost iznosi oko šest miliona maraka (tri miliona eura), navode u TI BiH.

 

 

Istovremeno je za oglašavanje u štampanim medijima, na televizija i za organizovanje predizbornih skupova potrošeno oko 3,3 miliona maraka (1,7 miliona eura).

 

 

Važnost društvenih mreža u politici

 

Kompanija Meta, čiji vlasnik Mark Zuckerberg upravlja mrežama Facebook i Instagram, izjavila je 29. septembra ove godine da je blokirala prvi pokušaj Kine da utiče na američke izbore zakazane za novembar 2022.

 

 

Prema pisanju svjetskih medija, ovo ukazuje na sve veće napore Pekinga da putem međunarodnih društvenih mreža širi dezinformacije s ciljem produbljivanja podjela u američkom društvu.

 

 

Kolika je važnost društvenih mreža u politici pokazao je i primjer bivšeg predsjednika Sjedinjenih Američkih Država Donalda Trumpa iz januara 2021. godine.

 

 

Društvene mreže Facebook, Instagram i Twitter su tada blokirale zvanične račune tadašnjeg predsjednika SAD-a, tokom posljednje dvije sedmice njegovog mandata.

 

 

Tramp je tada osporavao zvanične rezultate izbora i pobjedu protivkandidata Joe Bidena.

 

 

Na nepopularnu cenzuru su se ove kompanije odlučile kako bi suzbili Trampove neutemeljene tvrdnje o američkim predsjedničkim izborima dok su stotine Trumpovih pristaša jurišale na američki Kapitol, kako bi spriječili prenos vlasti na novog predsjednika.

 

 

Zuckerberg je tada rekao da će Trumpov račun ostati blokiran, jer je Trump koristio Facebook za poticanje nasilne pobune protiv demokratski izabrane vlade.

 

(SB)

(151)

KOJA STRANKA JE PLAĆALA NAJVIŠE: Skoro pola miliona maraka za predizborne klikove i lajkove

About The Author
-